Opis projektu

linia

Wzmocnienie współpracy członków
Stowarzyszenia Gmin
Mikroregionu Wielkopolskiego Parku Narodowego
w celu kształtowania przestrzeni publicznej
służącej wzmocnieniu lokalnych więzi społecznych

 

linia2 Czas trwania projektu:

1 marca 2014 r. – 30 czerwca 2015 r.

linia2

Wstępna analiza oraz uzasadnienie doboru działań w ramach projektu i planowanych obszarów współpracy:

W wyniku posiadanych specyficznych zasobów, gminy położone w otoczeniu Wielkopolskiego Parku Narodowego tworzą spójny organizm funkcjonalno-przestrzenny. Warunkiem trwałego i zrównoważonego rozwoju tego obszaru jest współpraca i koordynacja działań, w celu uzyskania efektów synergicznych.
Obszar funkcjonalny 7 samorządów Stowarzyszenia Gmin Mikroregionu WPN, powiązanych ze sobą w różnych obszarach, a także współpracujących przy realizacji wielu projektów ukształtował się na przestrzeni 18 lat współpracy 1995-2013. Ten wieloletni proces doprowadził do powstania sprawnie funkcjonujących i zwartych struktur. Formę Stowarzyszenia przyjęto w roku 2008.
Działania wyznaczone do realizacji w niniejszym Projekcie (kompleksowa diagnoza OF oraz strategie sektorowe) mają potwierdzić zdelimitowany OF oraz wyznaczyć kierunki rozwoju w zdiagnozowanych obszarach problemowych.

Omawiany OF diagnozowany i opisywany jest szeroko w dokumencie: Strategia Zrównoważonego Rozwoju Turystyki i Rekreacji Mikroregionu Wielkopolskiego Parku Narodowego z roku 2006. Na podstawie wyników prac nad tą strategią i wyznaczonych w niej kierunków rozwoju, zidentyfikowano najważniejsze obszary, dla których w niniejszym Projekcie planuje sie przygotowanie STRATEGII SEKTOROWYCH (transport zrównoważony, produkty turystyczne). Poza tym Strategia Zrównoważonego Rozwoju straciła aktualność, stąd niezbędna jest jej gruntowna aktualizacja i rozwinięcie, podparte szerokimi badaniami społecznymi. Obszar Mikroregionu WPN i jego problemy diagnozuje również Strategia Rozwoju Powiatu Poznańskiego na lata 2006–2013. Tu za bardzo istotne wymienia sie przede wszystkim opracowanie produktów turystycznych oraz rozwiązanie problemów komunikacyjnych.

Zasięg i powiązania omawianego OF Mikroregionu WPN w różnych dokumentach są różnie definiowane. Najczęściej wskazuje się na powiązania z Poznaniem i całą Aglomeracją Poznańską (Plan Zagospodarowania Przestrzennego Woj. Wlkp. z 2010 r.).
W KPZK 2030 obszar funkcjonalny Mikroregionu WPN w dużym stopniu pokrywa się z OF Poznania, choć wykracza nieco poza OF Poznania. Wyraźna specyfika tego obszaru wymaga podjęcia kompleksowych prac diagnostycznych nad prawidłowym i jednoznacznym określeniem OF Mikroregionu WPN, co ma zagwarantować diagnoza OF wykonana w niniejszym Projekcie.

Mimo, iż gminy wchodzące w skład Partnerstwa są pod silnym oddziaływaniem Aglomeracji Poznańskiej to widoczne są braki infrastrukturalne ograniczające zrównoważony rozwój obszaru. Efektywne wykorzystanie potencjału obszaru jakim jest turystyka oraz rozwiązanie problemów komunikacyjnych to podstawy do rozwoju gospodarczego tej części Wielkopolski.

Na etapie przygotowywania dokumentacji aplikacyjnej odbywały się spotkania członków Stowarzyszenia, na których uzgodniono zakres merytoryczny projektu. W roku 2012 i 2013 odbywały się liczne spotkania dotyczące OF, zainicjowane poprzez udział w projekcie predefiniowanym Związku Miast Polskich „Budowanie kompetencji do współpracy międzysamorządowej i międzysektorowej…” finansowanego ze środków MF EOG 2009-2014.
Aby doszło do realizacji strategii sektorowych, planuje się przygotowanie kompletu dokumentacji technicznych, wynikających z tych strategii. Te dokumenty posłużą bezpośrednio realizacji najważniejszych zadań.

linia2

 Grupa docelowa objęta projektem:

Obszar Funkcjonalny Mikroregionu WPN wg KPZK 2030, należy do podtypu czwartego – MOF ośrodka lokalnego. Częściowo jednak pokrywa sie z zakresem OF Poznania. Ze względu na bardzo specyficzne zasoby i funkcje, zidentyfikowany obszar funkcjonalny gmin Mikroregionu WPN wymaga dokładniejszej diagnozy.
Przedmiotowy projekt będzie realizowany na terenie 7 gmin:
Gminy Brodnica, Gminy Dopiewo, Gminy Komorniki, Gminy Kórnik, Gminy Mosina, Miasta Puszczykowo, Gminy Stęszew. Wszystkie gminy oprócz Gminy Brodnica (Powiat Śremski) należą do Powiatu Poznańskiego.
Obszar funkcjonalny Mikroregionu WPN zamieszkuje obecnie ponad 120 tys. osób. Struktura powierzchni przedstawia się w sposób zróżnicowany: duża powierzchnia terenów rolniczych, bogate zaplecze turystyczne, dostępność do rzeki Warty, usytuowanie Wielkopolskiego Parku Narodowego oraz bliskie sąsiedztwo Poznania stanowią główne podstawy rozwoju tej części Wielkopolski. Liczba ludności na terenie objętym projektem systematycznie wzrasta, o kilka procent rocznie.

Partnerstwo tworzy Stowarzyszenie Gmin Mikroregionu WPN oraz samorządy będące członkami Stowarzyszenia. Wypracowanie modelu działania pozwoli wdrożyć przedsięwzięcia dotyczące rozwoju społeczno-gospodarczego regionu. Założenia projektu dotyczą opracowania niezbędnych dokumentów sektorowych i technicznych, które umożliwią efektywne kształtowanie przestrzeni publicznej w tej części województwa wielkopolskiego.
Przesłankami, które zdecydowały o przygotowaniu wspólnego projektu, były następujące czynniki:

  • duży potencjał rozwojowy obszaru i konieczność jego efektywnego wykorzystania: dobrze rozwinięta gospodarka, zaplecze turystyczne, bliskość Poznania,
  • stworzenie infrastruktury zarówno społecznej, technicznej, turystycznej, rekreacyjnej do potrzeb mieszkańców, w szczególności dla osób niepełnosprawnych,
  • kompleksowość działań zawartych w projekcie: połączenie obszaru charakteryzującego się podobnymi problemami sprzyja wdrożeniu kompleksowych rozwiązań, które pozwalają osiągnąć efekt synergii,
  • wspólna polityka rozwojowa obszaru: przemyślane, strategiczne działania Partnerstwa pozwolą kształtować racjonalną politykę rozwojową w tej części Wielkopolski,
  • dostępność mechanizmów dotacyjnych dla partnerstw: nowa perspektywa finansowana lata 2014-20 umożliwi partnerstwom ubieganie się o wsparcie finansowe na projekty rozwojowe.

Diagnoza poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, ich dokumentów strategicznych oraz potrzeb, a także diagnoza zawarta w Strategii Rozwoju Powiatu Poznańskiego oraz Strategii Rozwoju Wojew. Wielkopolskiego, pozwoliła wyodrębnić słabe strony obszaru:
Należą do nich:

  • niedostateczny stan infrastruktury drogowej,
  • zatłoczone odcinki drogowe w kierunku do i z Poznania,
  • niezadowalający system komunikacji publicznej,
  • konieczność dostosowania zaplecza infrastrukturalnego do rosnącej liczby mieszkańców i rozwijającej się gospodarki,
  • nieefektywne wykorzystanie potencjału turystycznego, w tym Wielkopolskiego Parku Narodowego,
  • brak aktualnych opracowań sektorowych umożliwiających zbudowanie zrównoważonej koncepcji transportu,
  • brak aktualnej Strategii Zrównoważonego Rozwoju Turystyki i Rekreacji,
  • zmniejszone bezpieczeństwo publiczne z powodu niedostosowanej infrastruktury komunikacyjnej do potrzeb społecznych, szczególnie dla osób niepełnosprawnych i turystów,
  • brak koncepcji produktów turystycznych regionu,
  • niski poziom rozwoju i dywersyfikacji firm turystycznych,
  • słaba integracja społeczna mieszkańców.

Aby realizacja powyższych zamierzeń miała realne szanse na wdrożenie, niezbędne jest efektywne partnerstwo. Stowarzyszenie (Lider Projektu) działa od kilku lat i choć realizuje własne inicjatywy to mimo tego wymagane jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań metodycznych i wsparcia (również finansowego) ze struktur zewnętrznych. Stowarzyszenie posiada duży potencjał rozwojowy, kreuje nowe inicjatywy, uczestniczy w wielu przedsięwzięciach, a powyższe problemy stanowią przeszkodę we wdrożeniu dużych projektów społeczno-gospodarczych.
Wcześniejsze doświadczenie i realizacja wspólnych projektów stały się wypadkową do wdrożenia większego przedsięwzięcia, jakim jest kształtowanie przestrzeni publicznej i rewitalizacji obszarów zapuszczonych na terenie działania Partnerstwa – tj. obszaru funkcjonalnego Mikroregionu WPN.

Samorządy skupione w Stowarzyszeniu są spójne terytorialnie i powiązane funkcjonalnie (WPN), a także podejmują już wiele wspólnych inicjatyw (wspólne zrealizowane projekty opisano w pkt. 2.12). Samorządy te rozumieją współpracę w takiej grupie jako wspólną szansę rozwojową.
Z przeprowadzonej w dokumentach strategicznych oraz spotkań roboczych Stowarzyszenia wynika, że najważniejszym obszarem wymagającym wspólnego działania jest infrastruktura drogowa, komunikacja oraz wykorzystanie potencjału turystycznego.

Wszyscy partnerzy w niniejszym Projekcie będą pełnili aktywną rolę i wspólnie podejmowali kluczowe decyzje oraz współdziałali celem wypracowania rozwiązań dających największe szanse rozwojowe dla całego Obszaru Funkcjonalnego (zarządzanie i podejmowanie decyzji w Projekcie opisano w rozdziale 2.12).

linia2

 Cele projektu:

Główny cel projektu to integracja działań publicznych i utrwalenie potencjału rozwojowego OF poprzez promowanie zintegrowanego podejścia do problemów obszaru. Projekt umożliwi identyfikację granic OF, wyznaczenie wspólnych celów rozwojowych dla OF w zdiagnozowanych sektorach, a poprzez to wzmocni istniejącą od lat współpracę JST na omawianym obszarze. Wnioskodawca chce promować terytorialno-funkcjonalne podejście do polityki regionalnej. Dzięki przeprowadzonym badaniom i analizom sformułuje kierunki rozwoju OF do 2025 r. w postaci programów sektorowych:
(a) Strategia Zrównoważonego Rozwoju Turystyki i Rekreacji Mikroregionu WPN
(b) Koncepcja Zrównoważonego Transportu na terenie Mikroregionu WPN
(c) Koncepcja Produktów Turystycznych na terenie Mikroregionu WPN.

Celem szczegółowym jest przeciwdziałanie społecznym i przestrzennym problemom rozwojowym OF: niewykorzystany potencjał turystyczny, zagrożenia środowiskowe, problemy transportowe. Działania te mają w efekcie zapewnić kompleksowy rozwój obszaru, wspierać jakość kapitału ludzkiego i sprzyjać rozwojowi jego funkcji gospodarczych (głównie turystycznych), kompleksowo chroniąc przy tym środowisko naturalne.
Cele te doskonale wpisują się w zasady i cele określone w rozdziale IV KPZK, a poprzez kompleksowe podejście i duży nacisk na ochronę środowiska, zachowana będzie ustrojowa zasada zrównoważonego rozwoju, przezorności ekologicznej i kompensacji ekologicznej.
Dzięki realizacji projektu, zrealizowanych zostanie na poziomie regionalnym sześć podstawowych celów polityki przestrzennego zagospodarowania kraju (KPZK):

  1. Podwyższenie konkurencyjności głównych ośrodków miejskich: programy sektorowe: a,b,c
  2. Poprawa spójności wewnętrznej i terytorialne równoważenie rozwoju kraju: a,b
  3. Poprawa dostępności terytorialnej kraju w różnych skalach przestrzennych: c
  4. Kształtowanie struktur przestrzennych wspierających osiągnięcie wysokiej jakości środowiska przyrodniczego: a,b
  5. Zwiększenie odporności struktury przestrzennej na zagrożenia naturalne: a,b
  6. Przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego: a,b,c.

 

logo2